Referendum w sprawie odwołania prezydenta Będzina odrzucone. Komisarz wskazał na nieprawidłowości

Komisarz Wyborczy w Katowicach odrzucił wniosek mieszkańców o przeprowadzenie referendum w sprawie odwołania prezydenta Będzina Łukasza Komoniewskiego przed upływem kadencji. Postanowienie w tej sprawie zostało wydane 1 czerwca 2026 roku. W liczącym kilkadziesiąt stron uzasadnieniu wskazano szereg uchybień formalnych, które zdaniem Komisarza uniemożliwiają przeprowadzenie referendum. Wśród najważniejszych powodów wymieniono niewłaściwe wykonanie obowiązku informacyjnego wobec mieszkańców oraz nieusuwalne wady dokumentacji związanej ze zbieraniem podpisów poparcia.

Ponad 5,8 tys. podpisów pod inicjatywą

Z dokumentu wynika, że inicjatorzy referendum przekazali łącznie 5840 podpisów mieszkańców popierających przeprowadzenie głosowania. Po przeprowadzeniu weryfikacji za prawidłowe uznano 4083 podpisy, natomiast 1757 zostało zakwestionowanych z różnych powodów formalnych. Wśród najczęściej występujących błędów znalazły się nieprawidłowe lub nieczytelne numery PESEL. Ale też błędn adresy zamieszkania, brak wymaganych danych, brak praw wyborczych części osób oraz nieprawidłowości związane z datami udzielenia poparcia. Jednocześnie Komisarz wskazał, że choć liczba prawidłowych podpisów przekraczała wymagany próg 4013 podpisów, sam wniosek obarczony był innymi wadami, które skutkowały jego odrzuceniem.

Wątpliwości dotyczące procedury

W uzasadnieniu podkreślono również, że inicjator referendum nie wykazał w ocenie Komisarza spełnienia obowiązku poinformowania mieszkańców o przedmiocie referendum w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie miasta przed złożeniem wniosku. Dodatkowo zwrócono uwagę na rozbieżności w dokumentacji dotyczącej składu grupy inicjatywnej. Według Komisarza różnice w oznaczeniu jednej z osób tworzących komitet referendalny mogły wprowadzać mieszkańców w błąd podczas składania podpisów poparcia. W toku postępowania pojawiły się także informacje o możliwych nieprawidłowościach związanych z częścią podpisów. Wśród zweryfikowanych danych ujawniono między innymi numery PESEL należące do osób zmarłych jeszcze przed rozpoczęciem procedury referendalnej. W związku z tym Komisarz Wyborczy skierował zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Do Krajowego Biura Wyborczego wpłynęła również skarga jednego z mieszkańców, który twierdził, że jego dane i podpis znalazły się na liście poparcia bez jego wiedzy i zgody.

Prezydent Będzina zabrał głos

Do decyzji Komisarza Wyborczego odniósł się prezydent Będzina Łukasz Komoniewski. Jak podkreślił, przez ostatnie miesiące nie komentował działań związanych z referendum, ponieważ szanuje demokratyczne prawo mieszkańców do wyrażania swojej opinii.

Przez trzy miesiące nie zabierałem głosu, ponieważ uważam, że mieszkańcy mają pełne prawo korzystać z demokratycznych narzędzi, w tym referendum. Demokracja jest jednak silna tylko wtedy, gdy opiera się na uczciwości, przejrzystości i przestrzeganiu prawa. Jeżeli pojawiają się informacje o podpisach osób zmarłych, o danych wykorzystanych bez wiedzy mieszkańców czy o zbieraniu podpisów pod innym pretekstem niż referendum, nie można przejść obok tego obojętnie. Nie chodzi tutaj o mnie jako prezydenta, ale o szacunek dla mieszkańców i zasad, które obowiązują wszystkich bez wyjątku. Będzin zasługuje na uczciwą debatę i uczciwe działania, niezależnie od tego, kto znajduje się po której stronie politycznego sporu – powiedział Łukasz Komoniewski.

Prezydent zapowiedział również skierowanie własnego zawiadomienia do organów ścigania.

Nie ma mojej zgody na oszustwa, manipulacje i działania, które mogą podważać zaufanie mieszkańców do procesów demokratycznych. Dlatego składam zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do prokuratury. Wszystkie okoliczności tej sprawy powinny zostać dokładnie wyjaśnione, a mieszkańcy mają prawo poznać prawdę – dodał.

Komitet Referendalny zapowiada odwołanie

Do decyzji Komisarza Wyborczego odnieśli się również przedstawiciele Komitetu Referendalnego „Będzin na nowo”. W opublikowanym stanowisku podkreślili, że przyjmują decyzję „z pokorą i bez zbędnych emocji”, choć jak zaznaczają, jest ona dla nich dużym zaskoczeniem. Członkowie komitetu zapowiedzieli jednocześnie podjęcie dalszych kroków prawnych i odwołanie od rozstrzygnięcia. W ocenie inicjatorów referendum sam fakt zebrania wymaganej liczby podpisów mieszkańców powinien mieć kluczowe znaczenie dla dalszego procedowania sprawy. Jak podkreślają, ich działania były wyrazem niezadowolenia części mieszkańców z obecnego sposobu zarządzania miastem. Przedstawiciele komitetu nie zamierzają również rezygnować z aktywności publicznej. Poinformowali, że podczas niedawnego spotkania w Sosnowcu zaprosili do Będzina wicemarszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Według ich relacji polityk zadeklarował chęć odwiedzenia miasta i rozmowy o jego najważniejszych problemach oraz potrzebach inwestycyjnych. Komitet zapowiada także kontynuowanie działań związanych z tematami rewitalizacji centrum Będzina i realizacją obietnic składanych mieszkańcom w poprzednich latach.

Co dalej?

Decyzja Komisarza Wyborczego zamyka drogę do przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania prezydenta Będzina Łukasza Komoniewskiego na podstawie obecnego wniosku. Komisarz stwierdził, że inicjatorzy nie spełnili wszystkich wymogów przewidzianych w ustawie o referendum lokalnym. W uzasadnieniu wskazał także szereg nieprawidłowości związanych z procedurą referendalną.To jednak nie musi oznaczać końca całej sprawy. Podczas weryfikacji dokumentacji pojawiły się wątpliwości dotyczące części podpisów poparcia, dlatego ich okoliczności mogą teraz badać organy ścigania. Własne zawiadomienie do prokuratury zapowiedział również prezydent Będzina Łukasz Komoniewski. Na razie nie wiadomo, czy inicjatorzy referendum zdecydują się zaskarżyć decyzję Komisarza Wyborczego lub podjąć inne działania prawne.