Koniec ze smartfonami na lekcjach i przerwach. Od 1 września nowe zasady w szkołach

Od 1 września 2026 roku uczniowie szkół podstawowych nie będą mogli korzystać z telefonów komórkowych ani podczas lekcji, ani na przerwach. Zakaz obejmie również inne urządzenia służące do komunikowania się oraz rejestrowania obrazu lub dźwięku. Nowe przepisy przewidują jednak konkretne wyjątki, m.in. związane ze zdrowiem ucznia, sytuacjami nagłymi czy wykorzystaniem telefonu podczas zajęć za zgodą nauczyciela.

Zmiany wynikają z nowelizacji Prawa oświatowego, którą Sejm uchwalił 3 lipca. Za przyjęciem ustawy zagłosowało 420 posłów, sześciu było przeciw, a czterech wstrzymało się od głosu. Senat nie wniósł poprawek, natomiast 30 lipca ustawę podpisał prezydent. Nowe przepisy opublikowano już w Dzienniku Ustaw i zaczną obowiązywać wraz z początkiem roku szkolnego 2026/2027.

Zakaz telefonów w szkołach od 1 września. Nie tylko podczas lekcji

W przypadku szkół podstawowych zakaz obejmie korzystanie z telefonów na terenie placówki podczas zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. W praktyce oznacza to, że uczeń nie będzie mógł sięgać po smartfon również podczas przerwy czy pobytu w świetlicy. Regulacje obejmą także zajęcia edukacyjne organizowane poza terenem szkoły. Nie oznacza to jednak powszechnego zakazu przynoszenia telefonu do szkoły. Przepisy rozróżniają posiadanie urządzenia od korzystania z niego. Szczegółowe warunki wnoszenia telefonów oraz innych urządzeń elektronicznych szkoły określą w swoich statutach. Inaczej sytuacja wygląda w przedszkolach. Nowe regulacje obejmują również najmłodsze dzieci i przewidują zakaz korzystania z telefonów oraz pokrewnych urządzeń elektronicznych.

Szkoła będzie mogła przygotować miejsce na telefony

Nowelizacja daje dyrektorom możliwość zorganizowania specjalnych miejsc do przechowywania urządzeń. Wymaga to zgody rady pedagogicznej i rady rodziców oraz zasięgnięcia opinii samorządu uczniowskiego. Jeżeli szkoła zdecyduje się na takie rozwiązanie, określi również zasady odkładania i odbierania telefonów. Przepisy wymagają przy tym poszanowania prywatności uczniów. Nie każda placówka musi więc przyjąć identyczny model. Jedna szkoła może przygotować miejsca do pozostawiania urządzeń, podczas gdy inna określi odmienne rozwiązanie w swoim statucie.

Są wyjątki od zakazu. Kiedy uczeń będzie mógł skorzystać z telefonu?

Ustawodawca przewidział sytuacje, w których telefon pozostanie dostępny mimo ogólnego zakazu. Jednym z wyjątków będzie wykorzystanie urządzenia za zgodą nauczyciela, jeśli wymaga tego realizacja programu nauczania lub sprawdzenie wiedzy. Zgoda będzie mogła dotyczyć również kontaktu z rodzicem w nagłej sytuacji. Kolejny wyjątek dotyczy zdrowia, niepełnosprawności lub innych szczególnych potrzeb ucznia. W takich przypadkach dyrektor będzie mógł udzielić okresowej zgody na korzystanie z urządzenia. Telefon będzie można wykorzystać także wtedy, gdy pojawi się zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Tym samym nowe przepisy nie odcinają uczniów od możliwości wezwania pomocy w sytuacji wymagającej natychmiastowej reakcji.

Wycieczki szkolne na innych zasadach

Zakaz nie będzie działał w identyczny sposób podczas szkolnych wycieczek. Tutaj szczegółowe zasady korzystania z telefonów określi statut danej placówki. Szkoła będzie mogła również wskazać sytuacje, w których podczas wyjazdu korzystanie z urządzeń pozostanie zabronione. Przepisy przewidują także wyjątek dotyczący pobytu w internacie. Ponadto ustawowy zakaz nie obejmuje korzystania z infrastruktury szkolnej poza godzinami zajęć, np. kiedy szkolny obiekt sportowy zostaje udostępniony mieszkańcom.

Co grozi uczniowi za złamanie zakazu?

Ustawa nie wprowadza jednej, automatycznej kary dla każdego ucznia przyłapanego z telefonem. Placówki będą korzystały z rozwiązań przewidzianych w przepisach oraz swoich statutach. W grę mogą wchodzić przede wszystkim działania wychowawcze, takie jak upomnienie czy kontrakt wychowawczy. Szkoła będzie mogła również zastosować karę statutową albo obniżyć uczniowi ocenę zachowania. Jednocześnie szkoły dostały czas na dostosowanie statutów do nowych regulacji do 31 grudnia 2026 roku. Do momentu wprowadzenia zmian zachowają moc dotychczasowe postanowienia statutów dotyczące wnoszenia i korzystania z urządzeń elektronicznych.

A co ze szkołami ponadpodstawowymi?

Tutaj przepisy pozostawiają placówkom większą swobodę. Szkoły ponadpodstawowe mają określić w swoich statutach warunki korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych albo zdecydować o wprowadzeniu zakazu. Oznacza to, że ogólnokrajowy zakaz nie będzie działał w szkołach ponadpodstawowych dokładnie tak samo jak w podstawówkach. Konkretne rozwiązania zależeć będą od regulacji przyjętych przez poszczególne placówki.

Zmiany w korzystaniu ze smartfonów są częścią szerszych regulacji dotyczących higieny cyfrowej. Od nowego roku szkolnego programy wychowawczo-profilaktyczne mają mocniej uwzględniać zagrożenia związane z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi i aktywnością uczniów w internecie.